مسئله 1817 - زنى كه بچّه شير مىدهد و شير او كم است چه مادر بچّه باشد ، يا دايه او ، هر چند بدون اجرت ، اگر روزه براى بچّه‌اى كه شير مىدهد ضرر دارد روزه بر او واجب نيست و گاهى حرام مىباشد و بايد براى هر روز ، يك « مُدّ » طعام ، يعنى گندم يا آرد و مانند اينها به فقير بدهد . و نيز اگر براى خودش ضرر دارد ، روزه بر او واجب نيست . و بنابر احتياط واجب بايد براى هر روز ، يك « مُدّ » طعام به فقير بدهد . و در هر دو صورت روزه‌هايى را كه نگرفته بايد قضا نمايد . ولى اگر كسى پيدا شود كه بىاجرت ، بچّه را شير دهد ، يا كسى - پدر يا ديگرى - حاضر باشد كه بدون منّت اجرت را بپردازد ، بنابر احتياط واجب بچّه را به او بدهد و روزه بگيرد . راه ثابت شدن اوّل ماه مسئله 1818 - اوّل ماه از پنج طريق ثابت مىشود : اوّل : آنكه خود انسان ماه را ببيند . دوّم : عده‌اى كه از گفته آنان يقين يا اطمينان پيدا مىشود ، بگويند ماه را ديده‌ايم ، و همچنين است هر چيزى كه به واسطهء آن يقين يا اطمينان پيدا شود . سوّم : دو مرد عادل بگويند كه ماه را ديده‌ايم ، به شرط اين‌كه قولشان قابل تصديق باشد ولى اگر صفت ماه را بر خلاف يكديگر بگويند ، يا شهادتشان خلاف واقع باشد مثل توصيف ماه به امور غير واقعى ، اوّل ماه ثابت نمىشود و همين‌طور اگر اطمينان به اشتباهشان پيدا شود مثل اين‌كه هوا ابر باشد يا در هواى صاف و با وجود قدرت بينائى و دقّت ديگران هيچ كس جز اين دو نفر نبيند امّا اگر در تشخيص بعض خصوصيّات جزئى ، اختلاف داشته باشند ، مثل آنكه يكى بگويد ماه بلند بود و ديگرى بگويد نبود اشكالى ندارد و به گفتهء آنان اوّل ماه ثابت مىشود . چهارم : سى روز از اوّل ماه شعبان بگذرد كه به واسطهء آن ، اوّل ماه رمضان ثابت مىشود . و سى روز از اوّل رمضان بگذرد كه به واسطه آن ، اوّل ماه شوال ثابت مىشود . پنجم : حاكم شرع حكم كند كه اوّل ماه است . مسئله 1819 - اگر مجتهد عادل با نفوذى حكم كند كه اوّل ماه است ، كسى هم كه تقليد او را نمىكند اگر شرا يط را در او موجود بداند ، بايد به حكم او عمل نمايد . ولى كسى كه مىداند حاكم شرع اشتباه كرده ، نمىتواند به حكم او عمل نمايد .